CSR waarschuwing: kans op cyber ontwrichting is reëel

Afgelopen maandag heeft de Cyber Security Raad het komende kabinet erop gewezen dat de kans op digitale ontwrichting reëel is. Er zal flink moeten worden geïnvesteerd weerbaarheid, digitale autonomie en bescherming tegen AI.

De raad benoemt vier prioriteiten:

1. Versterk de digitale weerbaarheid van overheid, vitale infrastructuur en bedrijfsleven
Cyberaanvallen op vitale sectoren en de (rijks)overheid nemen sterk toe. Daarom moet de weerbaarheid van vooral de telecom- en energiesector worden vergroot; die zijn het centrale zenuwstelsel van alle andere processen. De raad pleit verder voor robuustere ketens, betere informatie-uitwisseling over dreigingen tussen overheid en bedrijven, meer oefenen op crisisscenario’s en investeringen in fysieke en digitale fallbackscenario’s. Ook moet de weerbaarheidskloof bij het mkb worden gedicht.

2. Investeer in digitale autonomie
Nederland is te afhankelijk van grote niet-Europese technologiebedrijven, wat leidt tot grote risico’s voor onze nationale veiligheid en bescherming van gebruikersdata. De raad adviseert te investeren in Europese alternatieven, eindgebruikers bewust te maken van de keuzes, een soevereine Rijkscloud en sterker strategisch leveranciersmanagement binnen de overheid.

3. Bereid Nederland voor op AI-gedreven dreigingen
AI maakt cyberaanvallen sneller, autonomer en moeilijker te detecteren. Aanvallen met AI zijn sneller en grootschaliger dan ‘normale’ cyberaanvallen en worden nu al autonoom ingezet door kwaadwillende (veelal statelijke) actoren. De raad roept op tot meer Europese samenwerking en investeringen in kennisopbouw en nieuwe defensieve technologieën.

4. Bescherm burgers beter tegen cybercrime
Cybercrime blijft toenemen, terwijl veel incidenten onzichtbaar blijven. Dit kan in de nabije toekomst tot maatschappelijke ontwrichting leiden. Nederland loopt op dit gebied achter op andere landen. De raad pleit daarom voor betere voorlichting, digitale vaardigheden vanaf het primair onderwijs, versterking van politie en OM, en een centraal loket voor meldingen en hersteladvies na een cyberaanval.

Randvoorwaarden: talent, kennis en wetgeving

Het tekort aan cybersecurityspecialisten vormt een groeiende uitdaging. Nodig zijn: een gecoördineerde aanpak, meer opleidingsmogelijkheden en extra middelen voor onderzoek. Daarnaast moet het kabinet voldoende investeren in de implementatie en het toezicht op nieuwe EU-wetgeving, zoals de Cyberbeveiligingswet en de Cyber Resilience Act, waarbij onnodige regeldruk wordt voorkomen.

Voor de uitvoering van de Nederlandse Cybersecuritystrategie en de noodzakelijke maatregelen om de weerbaarheid te vergroten is tot op heden te weinig geïnvesteerd. De raad acht het dringend noodzakelijk dat het nieuwe kabinet €690 miljoen structurele middelen in het nieuwe coalitieakkoord opneemt voor de digitale veiligheid van Nederland, in lijn met de nieuwe NAVO-norm van 1,5% voor bredere weerbaarheid.

De brief is ook ter info verstuurd aan de fractievoorzitters, de huidige demissionaire bewindslieden met digitale zaken/cybersecurity in hun portefeuille en aan de voorzitter van de vaste Kamercommissie Digitale Zaken.

U kunt de brief hier downloaden.